Η Ανάπτυξη μας – Β’ Μέρος – Κοινωνικός χώρος Πυρόβολος

Α΄ΜΕΡΟΣ

Με αφορμή το 1ο Κρητικό Συναπάντημα το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το Σάββατο 14/2 στις 6.30 μ.μ., στην Παναρκαδική Ομοσπονδία Ελλάδος, για ελεύθερα βουνά, θάλασσες και πεδιάδες, με θέμα τα ζητήματα της λεηλασίας της ζωής και της φύσης στην Κρήτη και τις αντιστάσεις από τα κινήματα που δραστηριοποιούνται στο νησί, παραθέτουμε το δεύτερο μέρος του κειμένου μας.

Λασίθι

Πέρα από τις ανεμογεννήτριες που ξεφυτρώνουν παντού στον ορεινό όγκο και, όπως αναφέρθηκε, η Σητεία καλύπτει πάνω από το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά στην Κρήτη στο χερσαίο μέρος του νησιού, χωροθετήθηκαν και υπεράκτιες ανεμογεννήτριες. Ο εθνικός στόχος είναι 2,7 GW για έργα ΥΑΠ (Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα) έως το 2030 και 17,3 GW έως το 2050. Στην Κρήτη χωροθετούνται μόνο στον Ν. Λασιθίου. Τοποθετούνται σε απόσταση από την ακτή 1 έως 6 Ν.Μ. (ναυτικά μίλια) για γεωπολιτικούς, προφανώς, λόγους. Στον Αφορεσμένο, κοντά στη Σπιναλόγκα, χωροθετείται ένα πάρκο σταθερής έδρασης ισχύος 200 ΜW και ένα πλωτής έδρασης 935 ΜW –το μεγαλύτερο πανελλαδικά, που πήρε αναβολή λόγω σφοδρών αντιδράσεων ντόπιων και επιχειρηματιών, αλλά δεν καταργήθηκε. Στις Διονυσάδες το πάρκο είναι 205 ΜW, ενώ στον Αθερινόλακκο αρχικά χωροθετείται πάρκο 590 ΜW και σε μεταγενέστερο χρόνο θα κατασκευαστεί ένα μικρότερο 205 ΜW. Χοντρικά για το πάρκο της Σπιναλόγκας απαιτούνται 75 ανεμογεννήτριες, στις Διονυσάδες 13 και στον Αθερινόλακκο 39. Αναφέρεται αντιπροσωπευτική ανεμογεννήτρια και συγκεκριμένα, μοντέλο 15 MW με διάμετρο φτερωτής D=236 μ. Ο κορμός της πάνω από τη θάλασσα είναι 150 μ. και προσθέτοντας την ακτίνα της φτερωτής, το συνολικό ύψος της καθεμιάς φτάνει στα 268 μ., ενώ η ταχύτητα στην άκρη της φτερωτής θα είναι 360 χλμ./ώρα. Το συγκεκριμένο μοντέλο δεν είναι δεσμευτικό, μπορεί τελικά να είναι μικρότερες ή πιθανότατα μεγαλύτερες, καθώς είναι φυσικό ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ισχύς τους, τόσο αυξάνεται η απόδοσή τους και μειώνεται το κόστος τους, αλλά αυξάνει και το μέγεθός τους.

Μετά την αντίθεση του Τραμπ στη συγκεκριμένη τεχνολογία υπήρξε ένα «πάγωμα», αλλά αναμένεται με διάφορες κινήσεις του υπουργείου να ανακινηθούν στο 2ο εξάμηνο του 2026. Στον Αθερινόλακκο, επίσης, χωροθετείται και η κοιλάδα πράσινου υδρογόνου, που έχει ως στόχο την εισαγωγή τεχνολογιών πράσινου υδρογόνου στο νησί της Κρήτης, με σκοπό την αποθήκευση πράσινης ενέργειας και την παροχή βοηθητικών υπηρεσιών στο δίκτυο μέσω τεχνολογιών, όπως οι κυψέλες καυσίμου. Το έργο αυτό συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Clean Hydrogen Partnership. Τρέχει μέσω 8 εταίρων, εκ των οποίων συντονιστής είναι η εταιρεία EUNICE. Οι ΑΠΕ στις οποίες στηρίζεται το έργο είναι ένα κοντινό φωτοβολταϊκό πάρκο, που δεν ξέρουμε πού χωροθετείται, αλλά και το έργο «Aigaio Project», με την εγκατάσταση δικτύου ανεμογεννητριών δυναμικότητας 582 MW για παραγωγή ενέργειας, σε νησίδες των Δωδεκανήσων και των Κυκλάδων. Το τελευταίο αυτό έργο, στις 24 Μαΐου 2021, με απόφαση της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ απορρίφθηκε όσον αφορά την περιβαλλοντική αδειοδότησή του, καθώς μεγάλο μέρος του έργου ήταν εντός του δικτύου Natura 2000 και συγκεκριμένα εντός έξι Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) και εντός τεσσάρων Ειδικών Ζωνών Διατήρησης (ΕΖΔ), όπως επίσης και εντός έξι Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά της Ελλάδας (ΣΠΠΕ). Παρ’ όλα αυτά, τελικά δεν γνωρίζουμε αν το έργο μετεξελίχτηκε ή εγκαταλείφθηκε. Επιπλέον, χάνει τη δυναμική του το πράσινο υδρογόνο λόγω κόστους και μη χρηματοδότησης, αφού οι μεγάλες εταιρείες επιστρέφουν στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Συμπτωματικά όμως το 2023, χωροθετείται υπεράκτιο αιολικό πάρκο στον Αθερινόλακκο 590 ΜW (ενώ το Aigaio Project ήταν 582 MW, πώς συμπίπτουν οι αριθμοί πότε πότε!).

Εννοείται ότι τα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Ιεράπετρας θα διατεθούν για εξορύξεις υδρογονανθράκων, πράγμα στο οποίο τάχθηκε κάθετα αντίθετο το δημοτικό συμβούλιο εκεί. Φυσικά χρησιμοποιούνται διάφορα τεχνάσματα, όπως οι όροι «Στρατηγικές Επενδύσεις», που τις τρέχουν στελέχη των υπουργείων και η τοπική κοινωνία παίζει τον ρόλο κακού κομπάρσου. «Πιλοτικά» όπου δεν χρειάζονται αδειοδοτήσεις γιατί «πειραματιζόμαστε»;;. Σπάνε έργα σε μικρότερα για να μην χρειάζονται ΜΠΕ και να υπόκεινται σε χαμηλότερη κατηγορία χωρίς συσσωρευτικές συνέπειες, όπως οι 17 «μικρές» ανεμογεννήτριες γύρω από τον οικισμό της Πρίνας, που κατατέθηκαν με 17 αιτήσεις αντί για μία, χωρίς να περνάνε από ΡΑΕ (ΡΑΑΕΥ πλέον η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας). Οτιδήποτε για να παρακαμφθεί ακόμα και αυτή η στοιχειώδης περιβαλλοντική νομοθεσία που έχει γίνει κουρελόχαρτο.

Συμπερασματικά, η ενέργεια είναι το καινούργιο προϊόν που θέλει να πουλήσει η Ελλάδα. Είτε ως ενδιάμεσος κόμβος είτε ως παραγωγική χώρα. Η κλιματική κρίση αποτελεί πρόφαση (και όχι πρόβλημα, όπως θα έπρεπε), αφού την εξαγωγή ορυκτών καυσίμων δεν προτιθέμεθα να τη μειώσουμε, αλλά ψάχνουμε για υδρογονάνθρακες και Φ.Α. Οι πάγοι που λιώνουν στην Ανταρκτική είναι μια ευκαιρία για νέους μεταφορικούς δρόμους και όχι περιβαλλοντικές αλλαγές που θα μας πνίξουν. Η Κρήτη αλλά και όλη η Ελλάδα οδεύει προς μια εκβιομηχάνιση της θάλασσας, των ακτών, κάμπων και ορεινών όγκων για μεγάλες επενδύσεις με την εγκατάσταση πάρκων, συνοδών κτιρίων, δρόμους και διασύνδεση αυτών με καλώδια υποθαλάσσια και υπέργεια καθώς και πυλώνες υψηλής τάσης. Φυσικά υποβαθμίζεται το φυσικό περιβάλλον, ο τουρισμός περιορίζεται, η αγροτική παραγωγή μειώνεται.

Όλα αυτά τελικά δεν βοηθάνε καν στη μείωση της ενεργειακής φτώχειας: με τη διάλυση κάθε άλλης οικονομικής δραστηριότητας, τα κέρδη τα καρπώνονται λίγοι και εκλεκτοί, ενώ εμείς θα προσπαθούμε ως ιθαγενείς να πληρώσουμε τους λογαριασμούς του ρεύματος και το σιτάρι για ψωμί που θα εισάγουμε. Όλα αυτά χωρίς φυσικά να υπάρχει μια μελέτη σωρευτικών επιπτώσεων στο νησί, για τη φέρουσα ικανότητά του σε κλίνες, τις επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, την καταστροφή από τις εξορύξεις και τη διάνοιξη δρόμων, τη δημιουργία βιομηχανικών περιοχών, χερσαίων και θαλάσσιων. Όλο το οικονομικό μοντέλο της Κρήτης αλλάζει για ποιανού τελικά το συμφέρον; Πόσο μικροί, αναλώσιμοι και περιττοί είμαστε τελικά εμείς;

Σαν κάτοικοι αυτού του νησιού, οι συμμετέχοντες στον Κοινωνικό Χώρο «Πυρόβολος» με βάση τον Άγιο Νικόλαο, και έχοντας την ευθύνη να το παραδώσουμε στους επόμενους με τις μικρότερες δυνατές λαβωματιές από την επέλαση των μεγάλων «επενδυτών», συμμετέχουμε στις δράσεις ενημέρωσης, παρέμβασης και διαμαρτυρίας. Γίνεται προσπάθεια πανλασιθιώτικης συνεργασίας για τα ενεργειακά, με μια πρώτη εκδήλωση πριν 2 χρόνια και με τη συμμετοχή σε δράσεις στο Καρύδι Σητείας, στον Κατελιώνα Σητείας πρόσφατα και στην Ιεράπετρα ενάντια στις ΒΑΠΕ. Μέλη μας έχουν συμμετάσχει σε καλέσματα κατοίκων ενημερώνοντας, με ενεργό ρόλο ενάντια στις υπεράκτιες ανεμογεννήτριες αλλά και σε χερσαίες. Φιλοξενήσαμε επίσης την Πρωτοβουλία ενάντια στις εξορύξεις για την εκατέρωθεν πληροφόρησή μας.

Όραμά μας είναι η αφύπνιση, ο συντονισμός και η κινητοποίηση όλο και περισσότερων ανθρώπων σε τοπικό και ευρύτερο επίπεδο για την ακύρωση του δυσοίωνου μέλλοντος που μας επιφυλάσσουν οι κάθε μορφής εξουσίες για τους τόπους μας και τις ζωές μας, η συνειδητοποίηση της ταξικότητας όλων των αποφάσεων και κινήσεών τους και της βλαπτικότητας των κοντόφθαλμων βλέψεων ορισμένων στρωμάτων και μελών της κοινωνίας που δεν εννοούν να αντιληφθούν την ανηθικότητα των προσδοκώμενων κερδών τους με τη συμμετοχή τους σε τέτοια μικρο- ή μέγα-πρότζεκτ.

Κοινωνικός Χώρος Πυρόβολος

Χορτατσών 7 Άγιος Νικόλαος